Misja Comet Interceptor Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) osiągnęła kolejny kamień milowy. Firma Sener odebrała pierwsze egzemplarze lotne instrumentu Dust Field & Plasma (DFP-B2), stanowiącego kluczowy element ładunku naukowego. Celem projektu jest zbadanie komet długookresowych pojawiających się pierwszy raz w wewnętrznych obszarach Układu Słonecznego.
Misja Comet Interceptor należy do jednego z najbardziej innowacyjnych przedsięwzięć realizowanych obecnie przez Europejską Agencję Kosmiczną. Jej celem jest zbadanie komet długookresowych – ciał niebieskich, pojawiających się po raz pierwszy we wnętrzu Układu Słonecznego, przybywając z najdalszych rejonów Wszechświata. Projekt osiągnął właśnie kolejny ważny etap. Grupa Sener odebrała pierwsze egzemplarze lotne instrumentu Dust Field & Plasma (DFP-B2), który stanowi kluczowy element ładunku naukowego misji.
Pomyślna dostawa przyrządu potwierdza jego dojrzałość technologiczną i gotowość do integracji z pozostałymi elementami systemu. Architektura misji obejmuje statek kosmiczny oraz dwa próbniki, które podczas przelotu obok komety będą przeprowadzać równoczesne obserwacje w wielu punktach. Takie podejście pozwoli na stworzenie trójwymiarowego obrazu otoczenia komety, dostarczając nowych informacji na temat oddziaływania z wiatrem słonecznym oraz właściwości fizycznych i chemicznych badanego obiektu.
Ważny wkład w misję mają również inżynierowie z naszego kraju. Jednym z rozwiązań opracowywanych przez Sener Polska jest mechanizm separacyjny, będący elementem wyposażenia lotnego misji (Flight Hardware). Jego głównym zadaniem będzie uwolnienie umieszczonego na satelicie próbnika ESA (PB2) od głównego satelity, nadanie mu odpowiedniej prędkości i wprawienie go w ruch obrotowy. Dzięki temu próbnik będzie mógł prowadzić obserwacje z bliskiej odległości od jądra komety i badać jej komę.
Comet Interceptor należy do najbardziej ambitnych projektów naukowych realizowanych obecnie przez ESA. Fakt, że Sener odpowiada za rozwój jednego z próbników misji, jest efektem wieloletniego doświadczenia w projektowaniu mechanizmów i systemów dla programów kosmicznych. Szczególnie istotny dla nas jest wkład zespołu z Polski, który odpowiada za opracowanie mechanizmu separacyjnego. To projekt wymagający najwyższej precyzji i niezawodności, który potwierdza kompetencje naszych inżynierów w rozwijaniu technologii przeznaczonych do pracy na orbicie
– podkreśla Jakub Pierzchała, Dyrektor Generalny Sener Polska.
Zespół równolegle rozwija 15 elementów systemu MGSE, wykorzystywanych podczas integracji, testów oraz przygotowań do transportu i startu statku kosmicznego. W skład zestawu wchodzą m.in. wielozadaniowy wózek transportowy, kontener do przewozu sprzętu kosmicznego, specjalistyczny podnośnik oraz urządzenie do rozładunku satelity. Jest to największy zestaw tego typu realizowany dotychczas przez zespół z Warszawy. Infrastruktura ma zapewnić bezpieczny transport i obsługę elementów misji na wszystkich etapach przygotowań do startu, minimalizując ryzyko uszkodzenia sprzętu kosmicznego.
Grupa Sener odpowiada za budowę jednej z sond misji, rozwijanej na potrzeby głównego wykonawcy projektu – OHB Italia. Zespół odpowiada za projekt, rozwój oraz produkcję platformy, która po oddzieleniu od statku kosmicznego przeprowadzi obserwacje naukowe z bliskiej odległości od jądra komety. Opracowywany próbnik ma około pół metra średnicy, prawie metr wysokości i masę około 40 kg. Podczas przelotu zostanie wysłana w kierunku jądra komety i będzie prowadzić badania z bliskiej odległości, podczas gdy główny statek kosmiczny pozostanie w bezpiecznej odległości. Realizacja misji wiąże się z szeregiem wyzwań technologicznych wynikających z konieczności działania w trudnych warunkach środowiska cząsteczkowego przy znacznych ograniczeniach dotyczących masy i zasilania.
Zakres odpowiedzialności Sener obejmuje również dostarczenie anten komunikacyjnych, które umożliwią przekazywanie poleceń z Ziemi oraz przesyłanie danych naukowych. Dodatkowo we współpracy z Instituto de Astrofísica de Andalucía (IAA-CSIC) firma uczestniczy w tworzeniu kilku instrumentów naukowych przeznaczonych zarówno dla sond, jak i głównego statku kosmicznego.
Instrument DFP-B2 jest rozwijany pod kierunkiem Centrum Badań Kosmicznych PAN we współpracy z instytucjami z całej Europy. Został zaprojektowany do pracy zarówno na statku kosmicznym, jak i na próbniku B2. Umożliwi przeprowadzanie wielopunktowych badań pyłu, plazmy i pól otaczających w różnych odległościach od jądra komety, przyczyniając się do kompleksowej charakterystyki jej otoczenia.
O misji Comet Interceptor
Projekt Comet Interceptor został przyjęty do programu naukowego ESA w czerwcu 2022 roku. Jest realizowany we współpracy z Japońską Agencją Eksploracji Kosmicznej (JAXA), która dostarcza jeden z próbników oraz jej ładunek. Celem misji jest zbadanie komet długookresowych podczas ich pierwszego wejścia do wewnętrznych obszarów Układu Słonecznego oraz pozyskanie danych na temat materiału pochodzącego z najwcześniejszych etapów jego formowania. Po wyniesieniu w przestrzeń kosmiczną statek skieruje się do punktu Lagrange'a L2 między Słońcem a Ziemią, gdzie będzie oczekiwał na identyfikację odpowiedniego celu. Po wykryciu komety spełniającej wymagania naukowe rozpocznie podróż w kierunku obiektu.
W realizację przedsięwzięcia zaangażowane jest międzynarodowe konsorcjum obejmujące ponad osiem przedsiębiorstw z sześciu krajów. Wśród partnerów projektu znajdują się m.in. OHB Italia, Sener, SAFT, MSC, LENS, Euro-Composites oraz FHP. Start misji planowany jest obecnie na przełom 2028 i 2029 roku.
O Sener Polska
Sener Polska jest firmą inżynierii kosmicznej i częścią działającej w ponad 50 krajach grupy Sener. Warszawski oddział firmy rozpoczął swoją działalność w 2006 roku, a od 2012 specjalizuje się wyłącznie w projektach sektora kosmicznego. Działalność Sener Polska opiera się na dwóch grupach produktów: mechanizmach do zastosowań kosmicznych, obejmujących mechanizmy przytrzymująco-rozkładające, pozycjonujące oraz do zastosowań specjalnych, a także naziemne urządzenia wspomagające (MGSE) niezbędne w transporcie i montażu satelitów oraz statków kosmicznych. Sener Polska odpowiada za projektowanie, budowę, testy oraz montaż urządzeń dla misji największych, międzynarodowych organizacji kosmicznych: ESA, NASA, ESO oraz integratorów, m.in. Airbus oraz OHB. Firma bierze udział w kluczowych misjach naukowych, takich jak: JUICE, Euclid, Athena, PROBA-3, ExoMars, ELT oraz przedsięwzięciach komercyjnych, jak IBDM.